Băn khoăn sáp nhập thôn, bản, tổ dân phố

Bản Ma Lù Thàng (xã Mường Tùng) có 143 hộ với hơn 700 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông chia thành các khu dân cư, phân bố rải rác, trong khi điều kiện giao thông và cơ sở hạ tầng còn nhiều hạn chế, khiến đời sống người dân gặp không ít khó khăn.

Từ các cụm dân cư đến trung tâm bản, người dân phải di chuyển xa, đi qua nhiều tuyến đường vòng mới tới khu dân cư Ma Lù Thàng 1 để tham gia các cuộc họp, sinh hoạt của bản.

Trước chủ trương sáp nhập thôn, bản, tổ dân phố nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý, bà con dân bản Ma Lù Thàng khá băn khoăn. Người dân cơ bản đồng thuận với chủ trương song khi đi vào cụ thể lại nảy sinh lo lắng, nhất là với đặc thù vùng cao, địa bàn rộng và dân cư phân tán.

Anh Vừ A Sàng, Trưởng ban Công tác Mặt trận bản Ma Lù Thàng bày tỏ: Chúng tôi đồng thuận với chủ trương của Đảng và Nhà nước, nhưng khi sáp nhập các bản lại với nhau thì cũng còn nhiều băn khoăn. Nghe thông tin bản có thể sáp nhập với bản Huổi Lèng và Tin Tốc, chúng tôi lo vì các bản này có thành phần dân tộc khác nhau.

Trong khi bản Ma Lù Thàng đều là người Mông, sự khác biệt về ngôn ngữ, phong tục, tập quán có thể gây khó khăn trong giao tiếp, tổ chức sinh hoạt và giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng. Nếu không có phương án phù hợp, việc sáp nhập không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý mà tiềm ẩn nguy cơ phát sinh mâu thuẫn, làm giảm sự gắn kết trong nhân dân.

Huổi Vang là bản nằm ở khu vực trung tâm xã Mường Pồn. Với sự đa dạng về thành phần dân tộc, bản sắc văn hóa đặc trưng của bản khá phong phú, đồng thời đặt ra nhiều thách thức trong việc tổ chức sinh hoạt cộng đồng nếu thực hiện sáp nhập. Bởi mỗi dân tộc đều có ngôn ngữ, phong tục, tập quán riêng, việc dung hòa để tạo sự thống nhất không phải là điều dễ dàng.

Ông Thào A Sử, Trưởng bản Huổi Vang cho biết hiện nay bản vẫn chưa nhận được phương án cụ thể về việc sáp nhập. Tuy nhiên, trước thông tin chung về chủ trương sáp nhập, người dân trong bản đã bắt đầu có những ý kiến riêng. Một trong những lo ngại lớn nhất là sự khác biệt về văn hóa giữa các cộng đồng dân tộc. Khi sáp nhập, hoạt động sinh hoạt chung của bản như họp hành, triển khai chủ trương, giải quyết mâu thuẫn… có thể gặp khó khăn do rào cản ngôn ngữ và tập quán.

Khi sáp nhập với các bản, khoảng cách đi lại của người dân xa hơn, trong khi điều kiện giao thông vùng cao nhiều hạn chế. Nếu phải đi xa để họp bản, bà con sẽ rất vất vả, thậm chí họ không đến họp khiến việc triển khai nội dung, chương trình của bản sẽ phần nào bị hạn chế. Trưởng bản Huổi Vang Thào A Sử cho biết:

Hiện nay, toàn tỉnh có 1.446 thôn, bản, tổ dân phố, trong đó 1.310 thôn, bản và 136 tổ dân phố. Trong bối cảnh yêu cầu tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở, việc sắp xếp lại thôn, bản, tổ dân phố đang trở thành vấn đề được đông đảo nhân dân quan tâm. Để chủ trương sáp nhập thôn, bản đi vào thực tiễn, điều quan trọng phải bảo đảm sự đồng thuận của người dân và phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Anh Hù A Dia, Trưởng bản Cổng Trời (xã Na Sang) nhấn mạnh: “Chúng tôi thấy việc sắp xếp là cần thiết để quản lý tốt hơn, nhưng cũng cần làm sao phù hợp với thực tế của từng bản, tạo được sự đồng thuận trong nhân dân mới đạt hiệu quả lâu dài”.

Ngoài những ý kiến băn khoăn, nhiều người dân khá đồng tình với việc sáp nhập thôn, bản, tổ dân phố; bởi lẽ toàn tỉnh hiện còn nhiều thôn, bản, tổ dân phố trùng tên, gây khó khăn trong quản lý và đời sống người dân. Từ thực tế đó, việc sắp xếp, rà soát và điều chỉnh lại tên gọi các thôn, bản, tổ dân phố rất cần thiết.

Bà Lê Thị Hương, người dân phường Điện Biên Phủ cho biết, việc trùng tên không chỉ xảy ra giữa các tổ dân phố trong cùng địa bàn mà còn phổ biến ở nhiều thôn, bản khác nhau, dẫn đến sự thiếu thống nhất trong quản lý. Khi cung cấp thông tin địa chỉ, người dân thường phải giải thích nhiều lần hoặc bổ sung giấy tờ xác minh, vừa mất thời gian, vừa dễ xảy ra sai sót. Vì vậy, việc sắp xếp lại các thôn, bản, tổ dân phố được xem là cần thiết nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân.

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP ngày 8/4/2026, tiếp tục khẳng định quyết tâm đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Bộ Nội vụ chủ trì theo dõi, hướng dẫn việc sắp xếp lại các thôn, tổ dân phố tại xã, phường.

Theo nghị quyết, việc sắp xếp nhằm giảm số lượng đơn vị hành chính; đồng thời hướng tới xây dựng bộ máy rõ chức năng, rõ nhiệm vụ, hạn chế chồng chéo, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cơ sở. Qua đó, chính quyền địa phương sẽ chủ động hơn trong quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân.

Để chủ trương đi vào thực tiễn hiệu quả, việc triển khai cần phù hợp với đặc điểm từng địa bàn và những ý kiến từ cơ sở sẽ là căn cứ quan trọng giúp điều chỉnh chính sách hợp lý. Mỗi người dân cần hiểu đúng về chủ trương của Đảng và Nhà nước, có như vậy mới góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.