Bứt phá giải ngân vốn đầu tư công

Năm 2026, Điện Biên được giao kế hoạch vốn đầu tư công hơn 4.275 tỷ đồng. Trong đó, hơn 1.983 tỷ đồng giao từ đầu năm và hơn 2.292 tỷ đồng bổ sung trong tháng 3 để triển khai xây dựng dự án trường học liên cấp tại xã biên giới. Tổng nguồn vốn lớn, yêu cầu tiến độ cao trong bối cảnh điều kiện thực tế còn nhiều khó khăn đã tạo áp lực không nhỏ cho địa phương. Song, bằng sự chủ động và linh hoạt, tỉnh đã chủ động giao và phân bổ kế hoạch vốn. Đến giữa tháng 3/2026, tổng số vốn được phân bổ chi tiết hơn 2.280 tỷ đồng.

Công tác tổ chức thực hiện các dự án sử dụng vốn đầu tư công được đẩy mạnh với tinh thần quyết liệt và đồng bộ. Lũy kế giải ngân vốn đầu tư công toàn tỉnh đến ngày 27/3 đạt hơn 666 tỷ đồng, tương đương 15,59% kế hoạch Thủ tướng giao và gần 30% kế hoạch tỉnh giao; đến hết tháng 3 đạt 16,24%. Đáng chú ý, theo số liệu Bộ Tài chính công bố, đến ngày 19/3/2026, tỉnh Điện Biên đã giải ngân hơn 711 tỷ đồng (bao gồm số vốn giải ngân từ nguồn TP. Hà Nội hỗ trợ dự án Trường PTNT liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn), đạt 35,88% kế hoạch vốn giao đầu năm, vượt gần 10% so với kịch bản tăng trưởng quý I và vươn lên xếp thứ 2 toàn quốc.

Sau những con số ấn tượng ấy là cả quá trình chỉ đạo, điều hành được triển khai bài bản, linh hoạt và chủ động. Ngay từ đầu năm, UBND tỉnh đã xác định đầu tư công là một trong những động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu GRDP đạt trên 11% trong năm 2026. Tinh thần đó không dừng lại ở định hướng, mà được cụ thể hóa bằng những giải pháp đồng bộ và quyết liệt: Phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; tăng cường kiểm tra, giám sát; đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ.

Đồng thời, tỉnh triển khai hiệu quả phương châm “4 kịp thời” và “5 chủ động”. Trong đó, “4 kịp thời” gồm: Phân bổ vốn; thanh toán khi có khối lượng; tháo gỡ vướng mắc, nhất là trong bồi thường, giải phóng mặt bằng và điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt. “5 chủ động” nhấn mạnh: Chủ động xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết; hoàn thiện thủ tục đầu tư; rút ngắn thời gian thẩm định; phối hợp giải phóng mặt bằng và tăng cường kiểm tra, giám sát thực tế để kịp thời xử lý khó khăn.

Sự chuyển động rõ nét trên các công trường là minh chứng thuyết phục nhất. Từ hạ tầng giao thông, điện lưới đến các chương trình mục tiêu quốc gia, nhiều dự án được đẩy nhanh tiến độ từ khâu lập kế hoạch, giải phóng mặt bằng, thi công đến thanh quyết toán. Đơn cử tại các dự án trường PTNT liên cấp xã biên giới dù triển khai theo cơ chế đầu tư công đặc biệt, thời gian thực hiện ngắn, vừa thiết kế, vừa giải phóng mặt bằng, vừa thi công đã tạo áp lực lớn, nhưng với quyết tâm đẩy nhanh tiến độ, giải ngân, các đơn vị đã nỗ lực thực hiện hiệu quả.

Trên công trường dự án Trường PTNT liên cấp Tiểu học và THCS Thanh Nưa những ngày này, không khí thi công diễn ra khẩn trương, rộn ràng; máy móc hoạt động liên hồi, các tổ, đội thi công chia ca kíp, bám sát từng hạng mục để giữ nhịp tiến độ. Theo Tổng Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng số 6, công trình được khởi công cuối năm 2025, đồng thời phải thực hiện thu hồi hơn 59.901m² đất của 36 hộ dân và 1 tổ chức. Trong khi đó, mốc hoàn thành trước ngày 30/8/2026 đặt ra áp lực rất lớn. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của chủ đầu tư, chính quyền địa phương và sự đồng thuận của người dân, những “điểm nghẽn” được tháo gỡ, tạo điều kiện để công trình tăng tốc về đích dự kiến trước 30/5.

Theo ông Nguyễn Quốc Quân, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh, đơn vị thường xuyên bám sát hiện trường, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Đồng thời, yêu cầu nhà thầu tập trung nhân lực, thiết bị đẩy nhanh tiến độ thi công, bảo đảm vừa hoàn thành khối lượng, vừa thực hiện giải ngân đúng kế hoạch. Đến ngày 6/4, khối lượng xây lắp đã đạt khoảng 54%; tổng vốn bố trí lũy kế 224,4 tỷ đồng (đạt 100% kế hoạch), tỷ lệ giải ngân đạt 25% kế hoạch vốn.

Hiện nay, các dự án trường PTNT liên cấp trên địa bàn tỉnh đang được đẩy nhanh tiến độ. Nhiều dự án có tiến độ và kết quả giải ngân tốt. Đơn cử, Trường PTNT liên cấp Tiểu học và THCS xã Quảng Lâm có tổng mức đầu tư 220 tỷ đồng; diện tích quy hoạch 6,2ha. Đến ngày 10/4, lũy kế giải ngân thời điểm báo cáo đạt 25% kế hoạch vốn được giao. Dự án Trường PTNT liên cấp Tiểu học và THCS Thanh Yên, khối lượng xây lắp đạt 45%, giải ngân đạt 25% kế hoạch vốn. Dự án Trường PTNT liên cấp Tiểu học và THCS Sam Mứn, tiến độ thi công đạt khoảng 52%...

Những con số tiến độ và giải ngân vốn đầu tư công trong quý I cho thấy nỗ lực lớn của địa phương, chủ đầu tư, nhà thầu trong việc tổ chức thi công linh hoạt. Tuy nhiên, đằng sau nhịp độ triển khai khẩn trương ấy, quá trình thi công và giải ngân vẫn đối mặt không ít thách thức; giá vật liệu biến động; thiếu hụt nhân công; công tác giải phóng mặt bằng ở một số nơi còn chậm… Áp lực vẫn lớn khi tỉnh cần giải ngân hơn 3.500 tỷ đồng trong thời gian còn lại của năm.

Để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, ngày 29/3, UBND tỉnh ban hành Chỉ thị số 2280/CT-UBND, đặt mục tiêu đến hết quý II giải ngân trên 50%, quý III trên 75%, quý IV trên 90% và đến 31/1/2027 đạt 100% kế hoạch vốn năm 2026. Hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, gắn kết quả giải ngân với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Các sở, ngành, địa phương chủ động xây dựng giải pháp cụ thể cho từng dự án, tăng cường kiểm tra, đôn đốc, kịp thời thay thế cán bộ yếu kém.

Việc phân bổ và điều hành vốn được thực hiện linh hoạt, sát thực tiễn; lập kế hoạch giải ngân chi tiết theo tháng, quý. Công tác hoàn thiện thủ tục đầu tư, đấu thầu được đẩy nhanh; tăng cường phối hợp liên ngành để rút ngắn thời gian thẩm định, xử lý hồ sơ; yêu cầu các chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ thanh toán trong vòng 5 ngày khi có khối lượng hoàn thành. Tỉnh tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” như giải phóng mặt bằng, đất đai, vật liệu xây dựng. Tăng cường kiểm tra, dự án chậm tiến độ được rà soát, điều chuyển vốn sang dự án có tiến độ tốt hơn, tránh tình trạng “vốn chờ dự án”, bảo đảm dòng tiền được luân chuyển thông suốt.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và cách làm linh hoạt, sát thực tiễn, Điện Biên đang từng bước biến áp lực giải ngân thành động lực phát triển. Những kết quả đạt được không chỉ là thứ hạng ấn tượng, quan trọng hơn là tạo dựng niềm tin, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy các công trình sớm hoàn thành, đưa đầu tư công trở thành “đòn bẩy” vững chắc cho tăng trưởng bền vững trong thời gian tới.