Hội nhập văn hóa, gia tăng sức mạnh mềm quốc gia

Lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam

Với bề dày truyền thống hàng nghìn năm, nền văn hóa Việt Nam có hệ giá trị và bản sắc riêng, cùng với sự tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới đã tạo nên sức mạnh mềm của quốc gia. Trong những năm qua, các giá trị văn hóa Việt Nam đã lan tỏa ra thế giới, đóng góp quan trọng vào nền văn minh nhân loại, là cầu nối ngoại giao đưa Việt Nam đến gần bè bạn quốc tế.

Trong đó, riêng năm 2025, di sản văn hóa Việt Nam tiếp tục khẳng định uy tín, tầm vóc của trên trường quốc tế khi có tới 4 di sản được UNESCO vinh danh. Cụ thể gồm: Di sản văn hóa thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và Vườn quốc gia Hin Nam Nô; Bộ sưu tập của nhạc sĩ Hoàng Vân được ghi danh vào Danh mục ký ức thế giới và Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ (tỉnh Bắc Ninh) được ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Như vậy, tính đến nay, Việt Nam đã có 37 di sản văn hóa được UNESCO ghi danh (gồm 9 di sản văn hóa, thiên nhiên thế giới, 17 di sản văn hóa phi vật thể và 11 di sản tư liệu).

Cùng với di sản, những năm qua, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam đã không ngừng nỗ lực vươn ra ngoài biên giới và ghi dấu ấn mạnh mẽ trên trường quốc tế. Ngày càng nhiều khán giả quốc tế biết đến Việt Nam với những loại hình nghệ thuật biểu diễn đặc sắc, những nghệ sĩ tài ba, nhất là trong các lĩnh vực xiếc, múa rối nước, âm nhạc… Mới đây nhất, âm nhạc Việt Nam cũng gây tiếng vang trên trường quốc tế khi ca sĩ Đức Phúc giành giải Nhất thuyết phục tại cuộc thi âm nhạc quốc tế Intervision 2025 (Moskva, Nga).

Không những vậy, Việt Nam đang dần trở thành điểm đến của nhiều sự kiện văn hóa toàn cầu. Lễ hội văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất được tổ chức tại Khu di tích Trung tâm Hoàng thành Thăng Long cuối năm 2025 đã quy tụ 48 quốc gia và tổ chức quốc tế với 45 không gian văn hóa, 34 gian hàng ẩm thực, 23 đoàn nghệ thuật trong và ngoài nước. Lễ hội đã tôn vinh vẻ đẹp riêng biệt, nét văn hóa đặc sắc của mỗi quốc gia, khẳng định sức mạnh của văn hóa trong việc kết nối con người với con người…

Hay hàng loạt concert được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã đưa ngành công nghiệp biểu diễn nước ta lên một tầm cao mới. Trong đó có thể kể tới concert “8 Wonder: Moments of Wonder” tổ chức tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (xã Đông Anh, Hà Nội) thu hút 50.000 khán giả cùng dàn nghệ sĩ "khủng" đến từ nước ngoài như: The Kid LAROI, DPR Ian, J Balvin và DJ Snake. Sự xuất hiện của dàn nghệ sĩ quốc tế được xem là điểm nhấn ấn tượng, tạo ra sự giao thoa giữa âm nhạc Việt Nam và thế giới.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, khi các “concert quốc gia” trở thành tâm điểm chú ý của cả nước và cộng đồng quốc tế, hiệu ứng lan tỏa không chỉ dừng ở văn hóa, mà còn tạo cú hích cho kinh tế, du lịch và thương mại dịch vụ. Đây là cơ hội để định hình ngành công nghiệp sự kiện như một mũi nhọn quan trọng trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa – du lịch.

Xây dựng thương hiệu sản phẩm văn hóa Việt Nam

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam nhấn mạnh nhiệm vụ phát huy vai trò quan trọng của văn hóa trong các hoạt động đối ngoại các cấp, góp phần xây dựng thương hiệu quốc gia, nâng cao vị thế của đất nước. Đồng thời phát huy giá trị văn hóa độc đáo, bản sắc dân tộc và năng lực sáng tạo của người Việt Nam; xây dựng kế hoạch đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế về văn hóa của Việt Nam.

Cùng với đó, đưa nội dung văn hóa vào các hiệp định, thỏa thuận hợp tác kinh tế, thương mại song phương và đa phương để tạo hành lang pháp lý thuận lợi, giảm rào cản, mở rộng thị trường cho sản phẩm văn hóa Việt Nam xuất khẩu, góp phần gia tăng sức mạnh mềm của quốc gia.

Nghị quyết 80-NQ/TW cũng định hướng nhiệm vụ, giải pháp đẩy mạnh đăng cai các sự kiện văn hóa, nghệ thuật quốc tế, tham gia sâu tại các diễn đàn lớn; xây dựng và định hình thương hiệu, hàng hóa, sản phẩm Việt Nam mang giá trị văn hóa đặc sắc. Song song với đó phát huy giá trị di sản văn hóa được UNESCO công nhận, ghi danh để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của hội nhập quốc tế về văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xây dựng Đề án quốc tế hóa văn hóa bản sắc dân tộc và dân tộc hóa tinh hoa văn hóa thế giới. Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Nguyễn Phương Hòa cho biết, đề án nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh và hạnh phúc, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Qua đó để văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Đề án quốc tế hóa văn hóa bản sắc dân tộc và dân tộc hóa tinh hoa văn hóa thế giới cũng kỳ vọng đưa Việt Nam chiếm lĩnh đỉnh cao mới trong sáng tạo nghệ thuật, tạo ra các tác phẩm đẳng cấp thế giới; hình thành các sản phẩm, thương hiệu văn hóa có chất lượng, năng lực cạnh tranh toàn cầu, xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ văn hóa ra nước ngoài. Đồng thời, xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ quốc tế.

TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nhận định, trong kỷ nguyên mới, văn hóa chính là động lực phát triển bền vững của đất nước. Các giải pháp tập trung vào bảo tồn, đổi mới, sáng tạo và hội nhập văn hóa sẽ giúp Việt Nam không chỉ giữ gìn được bản sắc dân tộc mà còn vươn mình ra thế giới.