Tháo gỡ vướng mắc chi trả dịch vụ môi trường rừng

Để thực hiện kế hoạch giải ngân, Quỹ phối hợp với các phòng giao dịch ngân hàng chính sách xã hội, xã, phường và đơn vị liên quan, tổ chức 7 đợt tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ chủ rừng hoàn thiện thủ tục và mở tài khoản ngân hàng tại cơ sở. Nhờ đó, đã có thêm 2.407 chủ rừng mở tài khoản ngân hàng để nhận tiền chi trả DVMTR. Đến tháng 4/2026 toàn tỉnh có 7.087/7.540 chủ rừng mở tài khoản, đạt 93% số chủ rừng có tài khoản nhận tiền chi trả DVMTR.

Vận động các chủ rừng trên địa bàn mở tài khoản chi trả DVMTR là một trong các biện pháp để Quỹ BV&PTR tỉnh giải quyết số tiền DVMTR tồn đọng từ các năm trước. Dù triển khai nhiều biện pháp để đẩy nhanh chi trả DVMTR hằng năm, nhưng tỉnh Điện Biên vẫn tồn đọng trên 1 tỷ đồng từ năm 2024 đến nay chưa chi trả được.

Nguyên nhân khiến công tác chi trả DVMTR gặp khó khăn do một số diện tích rừng đang có tranh chấp, chồng lấn. Một số xã có sai khác giữa quyết định giao rừng với bản đồ giao; sai khác giữa quyết định giao với giấy tờ tùy thân của chủ rừng. Cùng một chủ rừng nhưng tên giao theo Kế hoạch 388/KH-UBND về giao đất, giao rừng ngày 20/2/2013 khác với tên giao theo Kế hoạch 2783/KH-UBND ngày 20/9/2019.

Ngoài các nguyên nhân trên, chủ rừng chết, chủ rừng không có mặt tại địa bàn; hồ sơ, quyết định và bản đồ giao đất, giao rừng chưa bàn giao đầy đủ về Quỹ BV&PTR khiến không chi trả được tiền DVMTR tồn đọng. Khó khăn lớn hơn nữa khi một số chủ rừng không muốn nhận tiền chi trả DVMTR do diện tích rừng giao ít, số tiền họ được chi trả thấp.

Quản lý, bảo vệ rừng có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội tỉnh. Đây là trách nhiệm, nghĩa vụ của người dân và cộng đồng sống bên rừng. Chính sách chi trả DVMTR là động lực để các hộ gia đình, cộng đồng dân cư tích cực tham gia quản lý, bảo vệ rừng. Tuy nhiên một số vướng mắc trong công tác chi trả DVMTR, khiến Quỹ BV&PTR chưa giải quyết hết số tiền DVMTR tồn đọng năm 2024.

Quỹ BV&PTR tỉnh Điện Biên thống kê, đến tháng 4/2026 còn 544 chủ rừng chưa đủ điều kiện chi trả tiền DVMTR; trong đó, 453 chủ rừng chưa mở tài khoản để nhận tiền DVMTR. Từ ngày 13/4 đến 16/4/2026, Quỹ BV&PTR tiếp tục làm việc, thảo luận với 5 xã, phường: Điện Biên Phủ, Thanh Nưa, Mường Luân, Xa Dung và Phình Giàng. Những vướng mắc trong công tác chi trả DVMTR tại các xã được thảo luận, tìm hướng giải quyết, qua đó tạo thuận lợi cho Quỹ BV&PTR giải ngân tồn đọng. Bà Mai Hương, Giám đốc Quỹ BV&PTR tỉnh cho biết: “Để thực hiện tốt chính sách chi trả DVMTR, sau khi sáp nhập xã, chúng tôi đã tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kế hoạch giải quyết vướng mắc với các địa phương. Trường hợp có sai khác tên chủ rừng, UBND xã đưa ra hướng giải quyết theo thẩm quyền. Diện tích rừng giao chồng lấn hiện nay không nhiều, chúng tôi đề nghị các xã, phường cử phòng chuyên môn họp chủ rừng để thống nhất. UBND xã có biên bản thống nhất để Quỹ BV&PTR làm cơ sở chi trả DVMTR. Với các chủ rừng chưa mở tài khoản nhận tiền chi trả, Quỹ mời các chủ rừng đến UBND xã hoặc cử cán bộ đến tận gia đình người dân để mở tài khoản”.

Xã Thanh Nưa có 5.006,053ha rừng cung ứng DVMTR, do 541 chủ rừng quản lý, bảo vệ. Đến nay còn 89 chủ rừng chưa mở tài khoản nhận tiền chi trả DVMTR. 3 chủ rừng có lô rừng giao chồng lấn và 12 chủ rừng là cộng đồng dân cư bị sai khác tên. Xã còn 1.682,5ha rừng chưa được giao quản lý, bảo vệ. Để tháo gỡ vướng mắc, ngày 13/4/2026, Quỹ BV&PTR tỉnh đã làm việc với UBND xã Thanh Nưa về các bất cập, vướng mắc và đã thống nhất hướng tháo gỡ trong công tác chi trả tiền DVMTR trên địa bàn.

Ông Nguyễn Trọng Dương, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Nưa cho biết: “Nắm bắt được đầy đủ thông tin về các vướng mắc trong chi trả DVMTR cho người dân và cộng đồng trên địa bàn, xã sẽ ban hành các quyết định cần thiết để đính chính tên của các chủ rừng. Diện tích rừng giao bị chồng lấn giữa bản này với bản khác, xã sẽ tổ chức họp các chủ rừng để giải quyết triệt để. Xã cũng rà soát các diện tích rừng chưa giao để xác định chủ rừng, đồng thời phối hợp với các bên liên quan vận động chủ rừng mở tài khoản ngân hàng để nhận tiền chi trả DVMTR. Thanh Nưa sẽ cố gắng giải quyết vướng mắc về chi trả DVMTR trên địa bàn trước ngày 30/6/2026”.

Phường Điện Biên Phủ có 1.421,9ha rừng cung ứng DVMTR. Đã có 952,4ha được giao quản lý, bảo vệ; 469,49ha rừng chưa được giao. Có 40 chủ rừng trên địa bàn chưa mở tài khoản nhận tiền DVMTR. Một số chủ rừng đã chết hoặc không sinh sống trên địa bàn. Một số chủ rừng không nhận tiền chi trả DVMTR. Để tháo gỡ vướng mắc, Quỹ BV&PTR tỉnh cùng với UBND phường Điện Biên Phủ đã trao đổi, thống nhất giải pháp tháo gỡ.

Ông Đỗ Ngọc Tú, Phó Chủ tịch UBND phường Điện Biên Phủ cho biết: Phường Điện Biên Phủ diện tích rừng không nhiều. Những vướng mắc trong chi trả DVMTR cho người dân và cộng đồng trên địa bàn, phường sẽ làm việc với chủ rừng để tiến hành các thủ tục cần thiết giúp chủ rừng giải quyết vướng mắc như: Làm thủ tục thừa kế với chủ rừng đã chết. Phường cũng sẽ có giải pháp với diện tích rừng chủ rừng không nhận tiền chi trả DVMTR. Diện tích này có thể thu hồi, giao cho cộng đồng quản lý. Phường sẽ chỉ đạo các phòng ban chuyên môn giải quyết triệt để tồn tại vướng mắc để người dân được nhận tiền DVMTR tồn đọng.

Theo kế hoạch của Quỹ BV&PTR, năm 2026 Quỹ sẽ chi trả 228 tỷ đồng tiền DVMTR cho các chủ rừng trên địa bàn toàn tỉnh. Tiền DVMTR thường được tổ chức chi trả cho các chủ rừng vào tháng 6 hằng năm. Vì vậy, trong tháng 4/2026, Quỹ tăng cường cán bộ xuống các địa bàn tồn đọng tiền DVMTR để phối hợp giải quyết các vướng mắc. Giải quyết tiền DVMTR tồn đọng là một nhiệm vụ được Quỹ BV&PTR tỉnh Điện Biên đẩy mạnh trong năm 2026. Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi cho chủ rừng, đồng thời thúc đẩy công tác bảo vệ và phát triển rừng bền vững trên địa bàn toàn tỉnh.