“Vàng nâu” thức giấc nơi biên cương

Thung lũng Mường Khoe (xã Mường Ảng) từ lâu đã nổi tiếng là “thủ phủ” cà phê Arabica vùng Tây Bắc. Được thiên nhiên ưu đãi khí hậu mát mẻ quanh năm, đất đai phì nhiêu, độ cao lý tưởng, vùng đất này đang chứng minh vị thế ngày càng vững chắc trên bản đồ cà phê Việt Nam bằng sản lượng và chất lượng.

Ngày 6/11/2025, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã cấp chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm cà phê Mường Ảng, tỉnh Điện Biên. Đây là minh chứng cho sự kết hợp hoàn hảo giữa điều kiện tự nhiên đặc thù và kỹ thuật canh tác lâu đời của người dân địa phương.

Ông Trần Minh Giáp, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Ảng, cho biết: Nhiều năm qua, cây cà phê đã thực sự mang lại cho người dân Mường Ảng cuộc sống khấm khá, ổn định hơn. Đến thời điểm này, đây vẫn là cây trồng chủ lực, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa.

Tại Búng Lao, cây cà phê đang dần khẳng định vai trò là hướng phát triển kinh tế chủ lực. Với gần 800ha cà phê hiện có, năm 2026, địa phương dự kiến trồng mới hơn 400ha, phấn đấu đến năm 2030 đạt gần 2.000ha.

Không chỉ dừng lại ở mở rộng diện tích, Búng Lao đang lựa chọn cách đi riêng khi gắn phát triển cà phê với du lịch trải nghiệm. Năm 2025, lần đầu tiên xã tổ chức Ngày hội Cà phê gắn với du lịch sinh thái, thu hút sự tham gia của đông đảo người dân và du khách. Nhiều hoạt động sôi nổi được tổ chức như: Hội thi “Nhà nông đua tài” với các phần thi tìm hiểu kiến thức, kỹ năng trồng, chăm sóc, chế biến cà phê; thi hái cà phê; cùng các gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm cà phê, sản phẩm OCOP và nông sản tiêu biểu của địa phương.

Ông Tạ Mạnh Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Búng Lao chia sẻ: “Chúng tôi xác định phát triển cà phê không đơn thuần là mở rộng diện tích mà phải gắn với nâng cao giá trị. Việc tổ chức Ngày hội Cà phê là bước khởi đầu để quảng bá sản phẩm, kết nối tiêu thụ, từng bước đưa cà phê trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương”.

Sau nhiều năm bén rễ tại Điện Biên, cây cà phê đang khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực, mang lại giá trị kinh tế cao, trở thành sinh kế ổn định, góp phần giảm nghèo cho hàng nghìn hộ dân. Từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, người trồng cà phê đang từng bước thay đổi tư duy. Nhiều hộ đã chuyển sang liên kết sản xuất thông qua tổ hợp tác, hợp tác xã, tham gia các khâu từ trồng, chăm sóc đến thu hái, sơ chế và tiêu thụ sản phẩm.

Với những giá trị lớn mà cây cà phê mang lại, giai đoạn 2026 - 2030, Điện Biên đặt mục tiêu phát triển vùng sản xuất cà phê hàng hóa tập trung với quy mô trên 20.000ha. Để hiện thực hóa mục tiêu, trong 5 năm tới, toàn tỉnh dự kiến trồng mới khoảng 12.000ha, bình quân mỗi năm đưa thêm 2.400ha cà phê vào sản xuất.

Riêng năm 2026, theo Nghị quyết số 04-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Điện Biên phấn đấu trồng mới 5.000ha, nâng tổng diện tích cà phê toàn tỉnh lên trên 13.000ha, tạo bước đột phá ngay từ năm đầu triển khai. Đến nay, nhiều xã đã xây dựng vườn ươm, chủ động nguồn cây giống tại chỗ; đặc biệt có nhiều địa phương đăng ký diện tích trồng mới vượt kế hoạch, như: Mường Phăng, Nà Bủng, Mường Pồn, Nà Tấu, Núa Ngam, Na Son...

Ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Trong khu vực Tây Bắc, Sơn La hiện vẫn là địa phương dẫn đầu về diện tích cà phê. Tuy nhiên, với tốc độ phát triển hiện nay, Điện Biên đang từng bước rút ngắn khoảng cách, hướng tới mục tiêu trở thành vùng sản xuất cà phê hàng hóa quy mô lớn, giữ vai trò trung tâm của khu vực.