Bảo mật thông tin và an toàn dữ liệu trong tình hình mới

ĐBP - Thời gian qua, anh Tô Trọng Hiếu, thường trú tại phường Điện Biên Phủ đã gặp một số hình thức lừa đảo trên không gian mạng như: Tin nhắn từ các tài khoản giả mạo người thân, cuộc gọi giả mạo nhân viên ngân hàng, thậm chí có đối tượng tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân.

Để “xác minh”, các đối tượng yêu cầu anh cung cấp thông tin cá nhân quan trọng như: Số căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mã OTP, mật khẩu đăng nhập, thậm chí hướng dẫn truy cập vào các đường link giả mạo hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Trước những dấu hiệu bất thường, anh Hiếu đã liên hệ với Công an phường Điện Biên Phủ để được hướng dẫn, nhờ đó tránh được nguy cơ bị lừa đảo.

Không chỉ đối với cá nhân, nguy cơ mất an toàn thông tin, dữ liệu còn hiện hữu đối với các tổ chức, doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử và dịch vụ logistics phát triển nhanh.

Chị Nguyễn Thị Hồng Hạnh, đại diện Công ty TNHH SPX Express chi nhánh Điện Biên cho biết, khi hoạt động bán hàng online bùng nổ cũng là lúc các hình thức lừa đảo gia tăng, trong đó phổ biến là việc đối tượng giả danh đơn vị vận chuyển để liên hệ với khách hàng, yêu cầu cung cấp thông tin hoặc thanh toán. Điều này không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về kinh tế mà còn tác động đến chuỗi cung ứng dịch vụ, làm gián đoạn quy trình giao nhận, phát sinh khiếu nại và tăng chi phí xử lý cho doanh nghiệp. Đáng lo ngại hơn, việc bị lợi dụng thương hiệu để thực hiện hành vi lừa đảo còn làm suy giảm uy tín, bào mòn lòng tin của khách hàng, từ đó ảnh hưởng đến nhu cầu mua sắm và sự phát triển bền vững của đơn vị.

Gần đây nhất, trong thời gian diễn ra cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, lực lượng chức năng ghi nhận tình trạng một số người dân còn chủ quan khi đăng tải hình ảnh thẻ cử tri lên mạng xã hội. Những hình ảnh này thường hiển thị đầy đủ các thông tin quan trọng như: Họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ cư trú, số căn cước công dân… tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân.

Trước thực tế đó, Công an tỉnh Điện Biên đã cảnh báo, các thông tin này có thể bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện hành vi giả mạo danh tính, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc sử dụng vào các mục đích vi phạm pháp luật. Cơ quan công an khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức bảo mật thông tin, không chia sẻ công khai các giấy tờ cá nhân khi chưa che, làm mờ dữ liệu quan trọng, góp phần bảo đảm an toàn trên không gian mạng.

Những rủi ro về bảo mật thông tin kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Đối với cá nhân, hậu quả dễ thấy nhất là bị chiếm đoạt tài sản, lộ lọt thông tin riêng tư, từ đó tiếp tục trở thành mục tiêu của các hành vi lừa đảo tinh vi hơn. Với doanh nghiệp, các sự cố mất an toàn thông tin có thể làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh, phát sinh chi phí khắc phục, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và niềm tin của khách hàng.

Thực tế cho thấy, trong kỷ nguyên số, dữ liệu không chỉ là thông tin đơn thuần mà đã trở thành một loại “tài sản” đặc biệt quan trọng, cần được bảo vệ bằng cả giải pháp công nghệ lẫn ý thức của mỗi tổ chức, cá nhân. Vì vậy, bảo đảm an toàn dữ liệu không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là nhiệm vụ chiến lược, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương, từng cá nhân và toàn xã hội.

Theo Thượng úy Đặng Xuân Vũ, Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh, để bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin và an toàn dữ liệu trong tình hình mới, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân. Đặc biệt là nhóm học sinh, sinh viên - những đối tượng dễ bị các hành vi lừa đảo trên không gian mạng nhắm đến.

Các cơ quan, đơn vị cần tăng cường các biện pháp kỹ thuật, kiểm soát chặt chẽ hệ thống thông tin, chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các nguy cơ mất an toàn dữ liệu, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh. Cùng với đó, mỗi người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ thông tin cá nhân, thận trọng trong việc chia sẻ dữ liệu trên không gian mạng, không cung cấp thông tin quan trọng cho các nguồn không rõ ràng. Chủ động trang bị kỹ năng số như: Sử dụng mật khẩu an toàn, kích hoạt các lớp bảo mật và kiểm soát thông tin cá nhân chặt chẽ; qua đó góp phần giảm thiểu rủi ro, bảo đảm an toàn dữ liệu cá nhân.

Khi mỗi cá nhân nâng cao ý thức, mỗi tổ chức chủ động bảo vệ hệ thống và các cấp, ngành chức năng tăng cường quản lý, kiểm soát, sẽ góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.