Gia tăng ca bệnh sẩn ngứa do bọ chét, nhiều người tự điều trị sai cách

Nam thanh niên 20 tuổi, diễn biến bệnh xuất hiện thương tổn sẩn đỏ, sẩn có mụn nước, ngứa nhiều ở tay, chân. Bệnh nhân tắm lá, đắp lá, thương tổn không giảm, xuất hiện thêm thương tổn mới, một số thương tổn có bọng nước trên nền sẩn đỏ.

Bệnh nhân nữ, 50 tuổi diễn biến bệnh 2 tuần, xuất hiện các dát, sẩn đỏ, một số thương sẩn có mụn nước ở bề mặt, thương tổn tăng dần số lượng, ngứa nhiều ở cẳng tay, chân và rải rác vùng thắt lưng bụng. Khai thác tiền sử nhà có nuôi 2 con chó. Bệnh nhân tự ra hiệu thuốc mua thuốc bôi không rõ loại, thương tổn không giảm, ngứa nhiều, thêm thương tổn da mới.

Đáng chú ý, bệnh nhi 7 tuổi nhập viện khi đã có diễn biến bệnh 7 ngày, thương tổn sẩn đỏ, sẩn có mụn nước nhiều ở tay chân, mông, rải rác ở thân mình. Gia đình tự bôi thuốc, thương tổn có giảm ngứa, song vẫn xuất hiện thương tổn mới.

Một số bệnh nhân cho biết đã quan sát được con bọ chét có kích thước rất nhỏ, màu đen hoặc hơi nâu đỏ, không có cánh, có khả năng nhảy rất nhanh ở trên da và môi trường chung quanh như sàn nhà, ga giường, thảm và ở vật nuôi.

Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Quách Thị Hà Giang, Trưởng Khoa Điều trị bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, đa số bệnh nhân và người nhà bệnh nhân không nhận biết được căn nguyên gây bệnh, không loại trừ được căn nguyên khiến bệnh không khỏi, thương tổn xuất hiện nhiều thêm.

Ở những trường hợp có phản ứng mạnh, vùng da quanh sẩn có thể viêm tấy đỏ lan tỏa, thậm chí hình thành bọng nước trên nền da đỏ. Thương tổn thường gặp ở các vùng da hở như tay, chân, đôi khi có thể lan rộng ra toàn thân ở những trường hợp nặng. Người mắc bệnh thường cảm thấy rất ngứa, châm chích, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh đó, việc tự ý điều trị bằng các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc áp dụng phương pháp dân gian không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da khu trú hoặc lan tỏa, khiến tình trạng bệnh trở nên phức tạp hơn.

Bọ chét đốt người, để hút máu gây bệnh sẩn ngứa, ở Việt Nam thường gặp bọ chét chó và bọ chét mèo. Thương tổn là các sẩn huyết thanh, kích thước 1-2mm, gờ cao hơn mặt da, đỉnh chóp sẩn có mụn nước nhỏ, rất ngứa. Những trường hợp phản ứng mạnh có thể thấy hiện tượng viêm tấy đỏ lan tỏa chung quanh sẩn.

Thương tổn thường gặp ở phần da hở hoặc ở những vùng da tiếp xúc trực tiếp với con vật khi người ta ôm, bế chúng như: Vùng cổ, mặt, tay, chân, vùng quanh thắt lưng. Ngoài ra bọ chét có thể là vật chủ trung gian truyền một số bệnh. Bọ chét phương Đông (Xenopsylla cheopis) truyền một số bệnh dịch, bệnh sốt kéo dài từ chuột sang người. Bọ chét mèo và chó truyền bệnh sán dây từ vật chủ này sang vật chủ khác…

Theo bác sĩ Hà Giang, việc hiểu biết về các loài bọ chét là rất quan trọng, giúp chúng ta nắm được sự phân bố của chúng trên thế giới, mật độ, khả năng gây bệnh và truyền bệnh của chúng.

Bọ chét bao gồm nhiều loài như: Bọ chét mèo, bọ chét chó, bọ chét người, bọ chét chuột miền bắc, bọ chét phương Đông… trong đó bọ chét chó, mèo là hay gặp nhất ở nước ta.

Bọ chét trưởng thành có kích thước nhỏ, dài khoảng 1,5-3,3mm, màu đỏ thẫm hoặc đen, đôi chân sau thay đổi, dài, to mập để nhảy. Bọ chét trưởng thành có thể nhảy cao đến 18cm và xa đến 33cm. Thân chúng dẹt ở hai bên, lưng có những gai hướng về phía sau làm hoạt động của chúng chỉ tiến về phía trước xuyên vào lông, tóc của vật chủ và giúp. Bọ chét trưởng thành tồn tại ở trong kén cho đến khi gặp vật chủ thích hợp.

Bọ chét là loài ký sinh trùng không cánh, biến thái hoàn toàn. Vòng đời của bọ chét khoảng 20 đến 35 ngày phụ thuộc vào nhiệt độ và độ ẩm của môi trường. Bọ chét phát triển trong điều kiện nóng ẩm, thích hợp ở nhiệt độ 21-35 độ C và độ ẩm 70-85%.

Gặp điều kiện không thuận lợi, khi nhiệt độ đột ngột hạ thấp thì bọ chét ngừng phát triển và tồn tại kéo dài vài tháng đến một năm. Ở môi trường trong nhà bọ chét sinh sản quanh năm, ngoài trời chỉ phát triển vào những tháng ấm. Ở miền bắc nước ta thì bọ chét phát triển nhiều vào tháng 2 tháng 3 khi thời tiết chuyển từ mùa đông sang mùa xuân hè.

Bác sĩ Giang khuyến cáo, đối với người dân khi xuất hiện một trong các triệu chứng ngứa nhiều, nổi sẩn đỏ, sẩn có mụn nước, bọng nước, đặc biệt ở tay, chân, vùng da hở và bệnh có xu hướng kéo dài, xuất hiện thương tổn mới… nên đến cơ sở y tế hoặc chuyên khoa da liễu để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Mọi người lưu ý không tự ý điều trị hoặc áp dụng mẹo dân gian như tự ý bôi thuốc không rõ nguồn gốc, dùng thuốc corticoid kéo dài, hoặc tắm lá, đắp lá khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc điều trị sai có thể làm bệnh kéo dài, lan rộng, tăng nguy cơ nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc thâm da.

Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, người dân cần chú ý hơn đến vệ sinh môi trường sống và chăm sóc vật nuôi.