Hệ thống cấp cứu ngoại viện phải phản ứng nhanh, bài bản và phối hợp hiệu quả hơn

Cấp cứu ngoại viện phải bắt đầu từ những phút đầu tiên

Tại hội thảo góp ý Đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 do Bộ Y tế tổ chức ngày 17/4, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết, mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 222.000 trường hợp đột quỵ.

Tuy nhiên, phần lớn người bệnh chưa được tiếp cận kịp thời với hệ thống cấp cứu. Chỉ có khoảng 23,2% bệnh nhân đến cơ sở y tế trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - "thời gian vàng" để can thiệp hiệu quả.

Bên cạnh đó, chỉ khoảng 20% người bệnh được vận chuyển đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.

Không chỉ đột quỵ, chúng ta còn đang phải đối mặt với vô số tình huống khẩn cấp khác như tai nạn giao thông, đuối nước, cháy nổ, tai nạn lao động, ngộ độc, thiên tai, thảm họa và các biến cố tim mạch cấp… Tất cả đều đòi hỏi hệ thống cấp cứu ngoại viện phải phản ứng nhanh hơn, tổ chức bài bản hơn và phối hợp hiệu quả hơn để giành lại cơ hội sống cho người bệnh ngay từ những phút đầu tiên.

"Đây chính là khoảng trống mà Đề án cần nhận diện thật đúng và đề xuất giải pháp thật trúng, để hình thành một hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện đại, khả thi, phù hợp với điều kiện Việt Nam", Thứ trưởng chỉ rõ.

Ngày 15/9/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP, giao Bộ Y tế xây dựng Đề án cấp quốc gia nhằm phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030.

Theo Đề án này, trong giai đoạn 2026-2030, sẽ phấn đấu đạt ít nhất 1 xe cứu thương/100.000 dân. Đồng thời, mở rộng đối tượng đào tạo không chỉ cán bộ y tế mà còn đào tạo kỹ năng sơ cứu cho cảnh sát phòng cháy chữa cháy (PCCC), cảnh sát giao thông, tiếp viên hàng không, học sinh và người dân.

Cấp cứu ngoại viện hướng tới chuẩn hóa quốc tế xe cứu thương

TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết, Bộ Y tế đang phối hợp cùng một số đơn vị triển khai thí điểm Đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện tại 6 tỉnh/thành phố bao gồm: Hải Phòng, Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Đà Nẵng, An Giang.

Theo đó, 6 địa phương này đã được hỗ trợ tổng cộng 85 xe cứu thương đạt chuẩn quốc tế. Mỗi xe có khoảng 380 loại trang thiết bị y tế hiện đại.Riêng về nhân lực, Bộ Y tế đã tổ chức các chương trình đào tạo sơ cấp cứu từ cơ bản, nâng cao đến chuyên biệt cho đội ngũ cán bộ 115 và trung tâm y tế các tỉnh.

“Nếu như trước đây, nhiều xe cứu thương thực chất chỉ là xe vận chuyển bệnh nhân thì Đề án này đã hướng tới việc chuẩn hóa quy chuẩn xe cứu thương (từ kích thước, trang thiết bị, hệ thống liên hoàn như giường cấp cứu, máy sốc điện, oxy...) theo tiêu chuẩn quốc tế. Vì vậy, các cán bộ y tế được nâng cao kỹ năng, năng lực và tự tin hơn khi có phương tiện tốt để cứu chữa bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch”, TS Hà Anh Đức cho biết.

Thực tế hiện nay, tỷ lệ xe cứu thương trên đầu người ở nước ta vẫn ở mức thấp, khoảng 0,2 xe/100.000 dân. Con số này thấp hơn 10 lần so với Nhật Bản và thấp hơn 4 lần so với Singapore.

Thực tiễn cũng cho thấy, nhu cầu cấp cứu trước viện ở nước ta ngày càng lớn nhưng năng lực đáp ứng ở nhiều nơi còn phân tán, chưa đồng đều, thiếu kết nối giữa điều phối, vận chuyển, tiếp nhận và xử trí ban đầu.

Liên quan đến mạng lưới cấp cứu ngoại viện, TS Hà Anh Đức cho biết, Bộ Y tế đang xem xét đề xuất kết hợp giữa lực lượng phòng cháy chữa cháy và y tế, để tối ưu hóa thời gian cũng như cơ sở tiếp cận hiện trường. Theo đó, khu vực đô thị sẽ bố trí đội cấp cứu trong bán kính 3km, khu vực nông thôn có bán kính 6km.

Bộ Y tế cũng đang phối hợp với Bộ Công an xây dựng hệ thống tổng đài tiếp nhận và điều phối cấp cứu thống nhất trên toàn quốc.

“Đặc biệt, với các cuộc gọi ngoại viện yêu cầu hỗ trợ, trong tương lai chúng tôi sẽ ứng dụng AI để tư vấn và phân loại tình trạng bệnh nhân ngay khi gọi điện. Đối với điều phối giao thông, có thể kết nối với hệ thống camera AI của cảnh sát giao thông để ưu tiên đèn xanh cho xe cứu thương khi đang làm nhiệm vụ (đặc biệt quan trọng với bệnh nhân đột quỵ)”, lãnh đạo Cục Quản lý khám chữa bệnh chia sẻ.

Bên cạnh đó, thông qua dữ liệu y tế, ứng dụng AI sẽ hỗ trợ cán bộ trên xe cấp cứu truy cập nhanh hồ sơ sức khỏe điện tử của bệnh nhân, để biết tiền sử bệnh, hỗ trợ xử lý chính xác ngay trên đường đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế.

Đề án này sẽ bắt đầu tiếp tục triển khai thí điểm tại 8 tỉnh, thành khác trên cả nước trong thời gian tới, trong đó có Hà Nội.

Dự kiến, quý III/2027, ra mắt hệ thống khẩn cấp 113 thống nhất toàn quốc

Đề án “Tích hợp các đầu số 113, 114, 115 và tổ chức hệ thống thông tin liên lạc trong trường hợp khẩn cấp thành Trung tâm tiếp nhận, xử lý thông tin khẩn cấp quốc gia” do Bộ Công an chủ trì, đang được xây dựng theo hướng tích hợp các đầu số 113, 114, 115 thành 1 đầu số 113 sử dụng trên toàn quốc và đặt tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an 34 tỉnh, thành phố…

Theo đề xuất của Bộ Công an, quá trình thực hiện tích hợp các đầu số này sẽ được triển khai theo 2 giai đoạn.

Giai đoạn 1, sẽ tích hợp các đầu số 113, 114, 115 thành 1 đầu số 113 sử dụng trên toàn quốc và đặt tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an 34 tỉnh, thành phố.

Giai đoạn 2, sau khi triển khai mô hình đầu số 113 tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an 34 tỉnh, thành phố từ 6 tháng đến 1 năm, sẽ tổ chức sơ kết, đánh giá để tính toán xây dựng mô hình Trung tâm 113 quốc gia. Giai đoạn này dự kiến có thể nghiên cứu tích hợp cả đầu số 111, 117 theo ý kiến của Bộ Khoa học và công nghệ.

Cụ thể, cuộc gọi 113 từ các nhà mạng được định tuyến qua các hướng thoại hiện hữu về Cổng tiếp nhận đặt tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Bộ Công an.

Sau đó tổng đài trung tâm căn cứ nhận diện theo mã vùng hoặc cấu hình nghiệp vụ để định tuyến đến Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an tỉnh, thành phố qua kênh truyền của Bộ Công an. Cổng tiếp nhận được triển khai theo nguyên tắc dự phòng tại ít nhất 2 trung tâm dữ liệu đặt tại 2 miền Nam, Bắc, tự động chuyển bảo đảm dịch vụ được thông suốt 24/7.

Trong trường hợp sự cố (đặc biệt) không thể kết nối đến đầu mối của tỉnh, thành phố, hệ thống sẽ thực hiện chuyển tuyến theo thứ tự ưu tiên sang tuyến dự phòng, số cố định trực ban hoặc số di động trực ban (theo phương thức truyền thống) để bảo đảm cuộc gọi 113 luôn được tiếp nhận và xử lý liên tục.

Đối với cuộc gọi liên quan đến cấp cứu y tế ngoại viện, sẽ được tổng đài viên kết hợp AI và màn hình điều khiển, máy tính tiếp nhận, định tuyến, chuyển hướng từ Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an tỉnh, thành phố đến trực tiếp các cơ sở đủ điều kiện cấp cứu ngoại viện trên địa bàn tỉnh, thành phố đó…