Phòng ngừa đột quỵ khi tập luyện thể dục, thể thao

Nguy cơ đột quỵ tiềm ẩn ở nhiều môn thể thao, ngay cả ở những môn cường độ vận động mạnh như bóng đá, marathon, quần vợt... đến những môn tưởng chừng dễ chơi, dễ tập như pickleball, bóng bàn, cầu lông... nếu như người tập luyện không trang bị kiến thức và kỹ năng đủ tốt. Đột quỵ xảy ra khi dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn, khiến não không nhận đủ oxy và dưỡng chất.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ (TS, BS) Nguyễn Mạnh Thắng, Chủ tịch Hội Y học thể thao Việt Nam, hoạt động thể chất không phải nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ. Tuy vậy, rủi ro có thể xuất hiện khi người tập chưa đánh giá đúng tình trạng sức khỏe hoặc vận động vượt quá khả năng chịu đựng của cơ thể.

“Nhiều người vì quá hứng thú với thể thao nên liên tục tăng cường độ vận động, cố gắng chinh phục những cự ly hoặc mức tập cao hơn thể trạng cho phép, khiến cơ thể quá tải và làm tăng nguy cơ đột quỵ. Bên cạnh bệnh lý nền, những thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh như thức khuya, sử dụng rượu bia, ăn nhiều chất béo hay ít vận động trong thời gian dài cũng làm tăng nguy cơ tai biến khi tập luyện thể thao", TS, BS Nguyễn Mạnh Thắng nhấn mạnh.

Trước thực tế đó, việc trang bị kiến thức và tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi tập luyện thể dục, thể thao là điều cần thiết. Theo TS, BS Nguyễn Mạnh Thắng, trước khi tập luyện, người tập cần kiểm tra các chỉ số sức khỏe cơ bản và sàng lọc bệnh lý nền để bảo đảm đủ điều kiện vận động. Bên cạnh đó, khởi động đúng cách giúp cơ thể thích nghi với cường độ vận động, tăng độ linh hoạt của khớp và giảm nguy cơ chấn thương. Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý cũng góp phần bảo đảm an toàn khi tập luyện. Người tập cần bổ sung đủ nước và tránh sử dụng các chất kích thích, đồ uống có cồn khi thi đấu hoặc vận động cường độ cao.

Việc lựa chọn môn thể thao cần căn cứ vào độ tuổi và thể trạng. Những môn đòi hỏi sức bền và cường độ lớn như bóng đá hay chạy đường dài phù hợp với người trẻ có thể lực tốt, trong khi người trung niên hoặc cao tuổi nên ưu tiên các hoạt động vừa sức như đi bộ hoặc đạp xe. Cường độ vận động cần được tăng dần theo lộ trình phù hợp để tránh gây áp lực lên hệ tuần hoàn. Trong quá trình tập luyện, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chóng mặt, đau tức ngực, mất thăng bằng, tê yếu một bên cơ thể... người tập cần dừng vận động và nhanh chóng tìm kiếm sự hỗ trợ y tế.

Trong bối cảnh phong trào thể thao quần chúng đang ngày càng phát triển, TS, BS Nguyễn Mạnh Thắng cho biết, Hội Y học thể thao Việt Nam đang thúc đẩy việc thành lập các chi hội tại địa phương nhằm tư vấn và nâng cao kiến thức y học thể thao cho người dân. "Các chi hội sẽ đảm nhiệm việc tư vấn, đánh giá sức khỏe trước tập luyện, xây dựng chương trình vận động phù hợp, đồng thời theo dõi và phát hiện sớm các nguy cơ. Qua đó góp phần chuẩn hóa kiến thức, nâng cao nhận thức của người dân về tập luyện thể dục, thể thao an toàn, chủ động phòng ngừa đột quỵ", TS, BS Nguyễn Mạnh Thắng nhấn mạnh.