Đàm phán Mỹ - Iran bất định do căng thẳng trên biển

CNN đưa tin, Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 19/4 thông báo, quân đội Mỹ đã nổ súng và bắt giữ tàu chở hàng Touska mang cờ Iran khi tàu này cố gắng vượt qua vòng phong tỏa trên eo biển Hormuz do Mỹ áp đặt. Quân đội Mỹ cho biết, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance của hải quân nước này đã bắn "nhiều phát đạn" vào phòng máy của tàu Touska, trong khi một đoạn video quay vào ban đêm do CENTCOM công bố cho thấy lính thủy đánh bộ Mỹ đu dây từ trực thăng xuống con tàu này. CENTCOM giải thích thêm rằng vụ tấn công diễn ra khi tàu Touska đang hướng đến cảng Bandar Abbas của Iran và phớt lờ những lời cảnh báo liên tục từ lực lượng Mỹ trong suốt 6 giờ.

Đáp lại, hãng thông tấn Tasnim đưa tin, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố "sẽ có hành động cần thiết" và "sẵn sàng đáp trả quyết liệt” sau động thái mà phía Iran gọi là “hành động gây hấn trắng trợn" của Mỹ. Tasnim cũng cho biết sau vụ tấn công, lực lượng Iran đã sử dụng máy bay không người lái tấn công một số tàu quân sự của Mỹ trong khu vực để đáp trả, tuy nhiên thông tin này chưa được phía Washington xác nhận.

CNN nhận định, trong khi Mỹ và Iran tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, tất cả sự chú ý đang đổ dồn vào những hậu quả tiềm tàng của vụ tấn công và bắt giữ tàu chở hàng Touska với câu hỏi đặt ra là liệu vụ tấn công có khiến cuộc đàm phán Mỹ-Iran dự kiến diễn ra trong tuần này đổ vỡ hay không. Đáng chú ý, sự việc diễn ra khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần giữa Washington và Tehran sẽ hết hạn vào ngày 22/4.

Trong khi Tổng thống Donald Trump tiết lộ rằng phái đoàn Mỹ dự kiến đến Pakistan vào tối 20/4 (giờ địa phương) để tham gia vòng đàm phán tiếp theo với Iran, hãng tin Reuters dẫn thông tin từ truyền thông nhà nước Iran cho biết Tehran đã từ chối các cuộc đàm phán hòa bình mới, viện dẫn lý do là lệnh phong tỏa đang diễn ra, những lời lẽ đe dọa, lập trường thay đổi liên tục cùng "những yêu cầu quá đáng" của Washington. Chiều 20/4, Bộ Ngoại giao Iran cũng lên tiếng khẳng định nước này không có kế hoạch cho vòng đàm phán thứ hai. "Tính đến thời điểm hiện tại, chúng tôi không có kế hoạch cho vòng đàm phán tiếp theo. Chúng tôi tin vào thời hạn hoặc tối hậu thư để bảo vệ lợi ích quốc gia của Iran", ông Esmaeil Baqaei, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nêu rõ trong cuộc họp báo hằng tuần.

Ông Baqaei cũng nói rằng, Washington đã cho thấy họ "không nghiêm túc" trong việc theo đuổi tiến trình ngoại giao và Tehran sẽ không thay đổi các yêu cầu đã nêu rõ của mình.

Trước đó, Tổng thống D.Trump nói rằng Mỹ đang đề nghị một "thỏa thuận rất công bằng và hợp lý", nhưng cũng cảnh báo ông sẽ "làm những gì cần thiết" nếu thỏa thuận bị từ chối. Người đứng đầu Nhà Trắng tuyên bố Washington sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran nếu Tehran từ chối các điều khoản mà ông đưa ra.

Mặc dù vậy, ngày 20/4, một nhà phân tích người Qatar nói với hãng tin CNN rằng bất chấp tình hình bất ổn ở eo biển Hormuz, có khả năng Iran vẫn tham dự vòng đàm phán thứ hai tại Pakistan trong tuần này.

Trong khi hồi hộp chờ đợi xác nhận liệu vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran có được tiến hành hay không, Pakistan-quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải, vẫn đang chuẩn bị cho sự kiện này. Tại thủ đô Islamabad, an ninh đang được tăng cường và các hoạt động giao thông công cộng bị tạm dừng. Khách sạn Serena, nơi diễn ra vòng đàm phán đầu tiên không thành công, và khách sạn Marriott-nơi phái đoàn Iran lưu trú trong cuộc đàm phán đó, đã yêu cầu tất cả du khách rời đi nơi khác.